Medakovic s pravom pokazuje da je Zagreb imao izuzetno mesto u istoriji Srba
u Austrijskoj monarhiji, odnosno Srba u Trojednoj kraljevini od kraja 18. do
sredine 20. veka. Ukljucenje Srba u drzavno-politicki i kulturni zivot Zagreba
od strane Srba bilo je ubrzano u vreme Ilirskog pokreta i u toku Revolucije
1848-1849 kad njihovi predstavnici ulaze u gradsku upravu, Sabor i Bansko vece.
Akademik Medakovic ne propusta priliku da istakne da je osnivac Prve hrvatske
stedionice u Zagrebu, kao prvog novcanog zavoda modernog tipa u Trojedinici bio
Srbin Atanas Popovic, da su istaknuto mesto u onovremenoj hrvatskoj publicistici
imali Ognjeslav Utjesanovic-Ostrozinski, Maksim Prica, Svetozar Kasevic i dr.
Srbi u Zagrebu u drugoj polovini 19.veka bili su glavna pokretacka snaga u
veletrgovini, bankarstvu i preduzetnistvu svake vrste. Imali su svoju vrlo
uglednu stampu, novine i casopise, cuveni "Privrednik", knjizevnike, umetnike i
istaknute pozorisne delatnike. Bili su u prvim redovima nosilaca progresivnih
kretanja, ovde su se i radjali i umirali, o cemu, i danas, recito svedoce
njihove nadgrobne ploce i kapele na glavnom zagrebackom groblju - Mirogoju.
(akademik Slavko Gavrilovic)
|
