Veoma dugo, lik vizantijskog vasilevsa, vladara koji
se ponekad pojavljuje i kao prvosvestenik, inspirise i fascinira zapadne
mislioce. Ponekad, vizantijski car je dozivljen kao idealni model vladavine,
ponekad kao opsesivni gusitelj slobode, suprotan evropskom modelu slobode. Sta
je, medutim, u stvarnosti bila veza dveju vlasti (temporalne i spiritualne)?
Odgovor na ovo pitanje daje autor ove knjige.
Za razliku od srednjovekovnog Zapada, u kojem se zbog
ugleda i prevlasti papstva rano izvrsila jasna podela izmedu zemaljske vlasti i
vlasti duhovnika, u Vizantiji je uloga crkve slozena, a car je onaj koji
otelovljuje kontinuitet svih onih puteva koje je Bog odabrao da bi poveo ka
Spasenju izabranih naroda. U tom smislu, kao zemaljski predvodnik izabranog
naroda, vasilevs je u isti mah i prvosvestenik.
Carska Vizantija oduvek je gledala sebe u ogledalu Starog Zaveta, a carevi sebe
dozivljavali kao naslednike svete loze koju je obnovio David, i koja ce trajati
do kraja ovozemaljskog sveta.
Istoriografija, jos od doba reformacije, "cezaropapizam" smatra "bolescu"
Istoka. Pravilnije je, prema profesoru Dagronu, postaviti drugacije pitanje,
koje u okvirima jedne politicke aporije (kralj i prvosvestenik, odnosno kralj
ili prvosvestenik) stavlja staru dilemu u opstiji kontekst...
Zilber Dagron je cuveni francuski vizantolog, profesor
Collége de France.
|
