Besmrtni car je uzbudljiva prica o sudbini Konstantina XI Dragasa
(1448-1453), poslednjeg vladara Istocnog rimskog carstva, medju onim je
istorijskim temama sto samom prirodom dogadjaja i licnosti kojima se bave
zahtevaju da konacni rezultat istrazivanja, srazmerno nadarenosti autora,
poprimi formu lepe knjizevnosti. I vise od toga, kao sto je tragicna povest o
poslednjem vizantijskom caru daleko pretrajala trenutak njegove smrti na dan
pada Carstva, tako je ovo delo na kraju zavrsilo daleko van vizantoloskih voda,
koje su u formalnom smislu ogranicene godinom turskog osvajanja Carigrada
(1453). Mitologija "besmrtnog cara” nije vredna paznje samo kao fenomenoloski
problem, vec i kao prilog razumevanju nekih problema iz novije balkanske
istorije. Ova knjiga ce najpre biti od koristi svim onim istrazivacima koji se
iz bilo kojih razloga budu doticali problematike samog kraja Romejskog Carstva,
kao i studentima istorije. Nesumnjivo je opravdano i ocekivanje da ce ono sto je
u njoj tragicno i romaneskno privuci i siru citalacku publiku.
DONALD M. NIKOL je u ovom trenutku jedan od najistaknutijih svetskih
vizantologa starije generacije. Od 1970. do 1988. bio je profesor Novogrcke i
Vizantijske istorije, jezika i knjizevnosti na Kraljevskom koledzu u Londonu.
Posle penzionisanja, do 1992. godine, bio je direktor biblioteke Genadion u
Atini, gde je ova knjiga najvecim delom i nastala. Medju njegovim brojnim
radovima valjalo bi spomenuti Poslednji vekovi Vizantije, 1261-1453 (1972),
Vizantija. Njena crkvena istorija i odnosi sa zapadnim svetom (1972), Meteori.
Stenoviti manastiri Tesalije (1975), Crkva i drustvo poslednjih stoleca
Vizantije (1979), Kraj Vizantijskog carstva (1979), Epirski despotat 1267-1479
(1984), Studije iz poznovizantijske istorije i prosopografije (1986), Vizantija
i Venecija. Studija o diplomatskim i kulturniom odnosima (1988) i kao poslednja
zbirka eseja o pojedinim istaknutim zenama poznovizantijskog drustva, pod
nazivom Vizantijska gospa. Deset portreta, 1250-1500 (1994).
|
